back to blog list

Track-and-trace 3.0: hoe smart hospitals hun assets en patienten kunnen volgen

mei 19, 2019

In navolging van veel andere sectoren wordt track-and-trace ook steeds vaker toegepast in de medische wereld. Het is vanuit het oogpunt van een efficiënte bedrijfsvoering en kostenbesparing namelijk belangrijk dat ziekenhuizen weten waar belangrijke assets, zoals instrumenten, apparatuur en medische hulpmiddelen, zich bevinden. Daarnaast heeft het toepassen van track-and-trace 3.0 de potentie om de veiligheid van en tevredenheid bij patiënten te verbeteren.

Wat zijn de belangrijkste voordelen van track-and-trace in de gezondheidszorg? Welke technieken worden nu al gebruikt voor het volgen van assets en patiënten? En welke nieuwe ontwikkelingen kunnen we op dit terrein in de nabije toekomst nog verwachten? In dit blogartikel leggen we het uit.

Goedkoper, slimmer en kleiner

Concepten als track-and-trace en the Internet of Things (IoT) bestaan al tientallen jaren in verschillende verschijningsvormen. Technologische innovaties hebben er echter voor gezorgd dat het gebruik van track-and-trace 3.0 en IoT de laatste jaren in een stroomversnelling is beland.

Bij track-and-trace 1.0 lag de focus nog vooral op een fysiek product dat vervoerd werd. Bij track-and-trace 2.0 ligt de nadruk al niet meer op een fysiek punt, maar vooral op de klant. Het gaat er niet zozeer om waar de bestelling heen moet, maar waar de klant is. 3.0 gaat nog een stapje verder en geeft nog nauwkeurigere locatie-updates in realtime. 3.0-trackers kunnen om de paar seconden hun actuele locatie versturen en zijn daarom erg geschikt voor veeleisende gebruikers zoals onderzoeksbureaus, medische professionals of opsporingsdiensten.

De moderne hardware wordt steeds betaalbaarder, krachtiger, kleiner en verbruikt minder energie. Dit zorgt ervoor dat apparaten, ‘dingen’, tegenwoordig gemakkelijk ‘slimmer’ gemaakt kunnen worden. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van het kunnen verbinden van ‘dingen’ met het internet, de connectiviteit, en dus het vervoeren van de data, dragen ook bij aan het versneld sluitend maken van business cases en het toepassen van de mogelijkheden die IoT biedt. Ook de accuratesse van de technologie is in de loop der tijd enorm verbeterd.

De technologie achter track-and-trace

Track-and-trace kan gebruik maken van verschillende connectiviteitstechnologieën.
We nemen ze, compleet met de belangrijkste voor- en nadelen, onder de loep.

Gps

Gps maakt gebruik van satellieten die vanuit de ruimte signalen versturen naar gps-receivers op aarde. Met behulp van die signalen kan de locatie van een object of organisme worden bepaald. Het voordeel van gps is dat het systeem breed en universeel inzetbaar is. Het nadeel is dat gps alleen werkt in de buitenlucht en dus niet ingezet kan worden voor RTLS-applicaties (Real Time Location System) binnen de ziekenhuismuren.

RFID

Deze technologie gebruikt radiofrequenties om objecten of personen te tracken. Dit gebeurt met behulp van een chip en een ontvanger/antenne waarmee de door de chip geleverde data kan worden uitgelezen. De belangrijkste voordelen van RFID zijn de bescheiden kosten en het feit dat je geen batterijen nodig hebt. Een nadeel is dat er sprake is van one way communication. Bovendien is RFID alleen optimaal accuraat als het gevolgde object zich in de buurt bevindt. Het is dus geen goede methode voor het tracken van assets en personen over lange afstanden.

RFID is ruwweg op te delen in twee groepen, namelijk actieve en passieve RFID. Het onderscheid tussen die twee hoofdgroepen wordt gemaakt op basis van de energiebron van de ‘tag’, het deel dat aan het te identificeren object wordt gekoppeld. Als de tag een eigen energiebron heeft in de vorm van een accu of batterij spreken we over actieve RFID. Als de tag geen eigen energiebron heeft, maar voor zijn signaal afhankelijk is van energie die uit de omgeving wordt gewonnen, hebben we van doen met passieve RFID. Passieve RFID gaat pas zijn werk doen als ernaar gevraagd wordt en werkt daarom prima voor vaste objecten zoals een röntgenapparaat. De actieve variant volgt bewegende objecten.

Wifi

Wifi-tags zenden een signaal uit naar verschillende access points binnen een gebouw.
De voordelen van deze techniek: je kunt de bestaande wifi-infrastructuur in een gebouw gebruiken en er is sprake van tweerichtingscommunicatie en het gebruik van sensoren.
Een nadeel is dat wifi-tags vrij groot, gulzig (ze vreten veel energie) en duur zijn.

Bluetooth

Deze techniek maakt gebruik van kleine batterijen die een bluetooth-signaal uitzenden. Bluetooth-tags zijn goedkoop, hebben een lang batterijleven en maken gebruik van tweerichtingscommunicatie en gevoelige sensoren. De accuratesse hangt grotendeels af van het aantal bluetooth-readers dat je gebruikt.

UWB

UWB (ultra wideband) is een techniek die drijft op het gebruiken van kleine, draadloze en energiezuinige zenders die een ultra-widebandsignaal uitzenden. UWB geldt als de gouden standaard op het gebied van locatieprecisie. De accuratesse van het signaal bedraagt namelijk 0,1 tot 1 meter. Het nadeel is dat deze hoge mate van precisie vraagt om een groot aantal kostbare readers. UWB is dan ook de duurste optie van de vijf genoemde track-and-trace-oplossingen.

Voordelen van track-and-trace in smart hospitals

Ook in ziekenhuizen doen technieken als track-and-trace en IoT steeds vaker hun intrede. Ze maken deel uit van een bredere trend die gericht is op het stimuleren van e-health, het gebruiken van moderne technologie ter ondersteuning of verbetering van de gezondheidszorg.

De hoofdreden om track-and-trace toe te passen in een ziekenhuisomgeving is dat het vaak niet duidelijk is waar op enig moment een object zich in de keten bevindt. Track and-trace is geen doel op zich, maar vooral een heel praktisch middel tot een doel. Het toepassen van track-and-trace in een ziekenhuisomgeving heeft legio voordelen, zowel op het vlak van kostenbesparing en logistiek als op het gebied van patiëntveiligheid en service. We tonen je de belangrijkste winstpunten.

Beter voorraadbeheer en kostenbesparing

De realiteit wijst uit dat er binnen ziekenhuizen vaak geen goed beeld is van waar apparaten, operatie-instrumenten of medische hulpmiddelen zich bevinden. Het resultaat is dat ziekenhuizen gemiddeld tien tot twintig procent meer bestellen dan ze daadwerkelijk nodig hebben. Zeker omdat het vaak om kostbare en dure apparaten gaat, vormen die extra ingekochte spullen een enorme kostenpost die zwaar drukt op de ziekenhuisbegroting. Een goed track-and-tracesysteem zorgt ervoor dat je altijd precies weet waar een medisch instrument of apparaat zich bevindt.

Het spreekt voor zich dat dit resulteert in een flinke kostenbesparing. Een medisch track-and-tracesysteem leidt namelijk tot een meer doelmatige inkoop en betere, meer gestructureerde vormen van voorraadbeheer. Er is namelijk beter zicht op houdbaarheidsdatums, er is altijd een actueel beeld van de voorraad en er ontstaat een goed overzicht van de uitgaven op het gebied van medische implantaten.

Al deze factoren leiden tot lagere kosten en een hogere return on investment (ROI) voor het ziekenhuis. De bredere invoer van medische track-and-trace zal daarom naar verwachting bijdragen aan een betere beheersing van de zorgkosten. Onderzoek van ArjoHuntleigh heeft bijvoorbeeld aangetoond dat zorginstellingen met 30 procent minder medische hulpmiddelen en apparatuur toekunnen als ze structureel gebruikmaken van track-and-trace.

Betere patiëntveiligheid

Ook op het gebied van de patiëntveiligheid hebben goede track-and-tracesystemen de potentie om voor belangrijke verbeteringen en meer efficiëntie te zorgen. Dat kan bijvoorbeeld op de onderstaande manieren.

  • Met behulp van track-and-trace kan een ziekenhuis sneller achterhalen welk implantaat (pacemaker, kunstheup, borstimplantaten) in welke patiënt is geplaatst. Het aantal registratiefouten neemt af en de inzichtelijkheid van de gegevens neemt verder toe door ze te koppelen aan elektronische patiëntendossiers.
  • Het wordt gemakkelijker om in het geval van een recall producten uit het magazijn te verwijderen. Dankzij track-and-trace weet je immers precies waar alle spullen liggen. Een grote winst op veiligheidsvlak omdat je voorkomt dat een verkeerd of ondeugdelijk product in een patiënt terechtkomt.
  • Track-and-trace kan ook helpen om mensen thuis veilig te laten revalideren. Met track-and-tracetoepassingen, zoals bijvoorbeeld de zogenoemde ‘thuiskoffers’, kun je geïntegreerde bewakings-, alarm- en oproepoplossingen bouwen voor revaliderenden of zelfstandig wonende senioren. Goed voor de veiligheid en de patiëntervaring. Bovendien is het voor zorginstellingen een slimme manier om de dienstverlening te verbeteren zonder dat de kosten stijgen.

Kortere wachttijden en een betere patiëntervaring

Iedereen die in zijn leven al eens een intensief medisch traject heeft doorlopen kan ongetwijfeld meepraten over een van de grootste ergernissen binnen de zorg: de vaak ellenlange wachttijden. Ook hier kan track-and-trace deels uitkomst bieden. Met een uitwendige chip, die bijvoorbeeld in een polsbandje ingebouwd kan worden, kan een zorginstelling precies in de gaten houden met welke wachttijden patiënten te maken krijgen op verschillende afdelingen. Door die gegevens vervolgens op te slaan in een database, kan het ziekenhuis in kaart brengen waar de belangrijkste knelpunten zitten en werken aan een betere doorstroom door processen efficiënter in te richten.

Praktische voorbeelden

Het gebruik van track-and-trace in smart hospitals heeft inmiddels al geresulteerd in een breed en boeiend spectrum aan praktische toepassingen. Denk bijvoorbeeld aan de onderstaande aanwendingen en applicaties.

  • Systemen die zorgen voor de traceerbaarheid en volledige registratie van medische hulpmiddelen, disposables en instrumenten. Ze combineren vaak vitale features zoals volledig voorraadbeheer, goederenstroomoptimalisatie en besteladviezen.
  • Systemen die operatie-instrumenten traceren door op verschillende momenten rond het sterilisatieproces operatiegereedschap te volgen.
  • Volgsystemen die weefsel volgen en traceren, en wel vanaf de donatie door een donor tot en met de implantatie in de patiënt.
  • Sensoren die afgaan als kwetsbare mensen zoals demente ouderen of revaliderenden afwijkende bewegingen maken.
  • ‘Slimme’ pillen. Dit zijn geautomatiseerde controlesystemen die registreren of patiënten op de gewenste momenten de juiste pillen innemen. Die informatie wordt vervolgens automatisch doorgeseind naar de arts.
  • Patiënten met geïmplanteerde monitorsystemen voor glucose ontvangen hun gegevens op vaste momenten via hun telefoon. Zo kunnen zij hun diabetes beter behandelen.
  • Door het plaatsen van een tracker zijn artsen altijd op de hoogte van alle gegevens over implantaten die zijn ingebracht bij hun patiënten. Zorgverleners moeten patiënten wel informeren over deze werkwijze en expliciet toestemming vragen voor het gebruiken en uitwisselen van de verkregen gegevens.
  • Zogenaamde smartwatches kunnen patiënten op de hoogte stellen van of herinneren aan afspraken bij een bepaalde arts of specialist, maar hen ook de navigatie-info geven die nodig is om tijdig op de goede plek te arriveren. Andere smartwatches kunnen patiënten op elk gewenst moment voorzien van belangrijke informatie zoals de hoogte van de bloeddruk of het suikergehalte in het bloed.

Typeqast en track-and-trace

Bij Typeqast werken we aan oplossingen die het mogelijk maken om assets, personeel en patiënten te traceren en tracken. Het resultaat: apps waarmee een verpleegkundige of arts kan inzien waar iets of iemand zich op enig moment bevindt.

De kern van die oplossingen is het ontsluiten en visualiseren van relevante data zodat bedrijfsprocessen efficiënter ingericht kunnen worden. Als je weet welke assets je in huis hebt, kun je immers een stuk effectiever en goedkoper werken. Bij Typeqast ontwerpen we slimme healthcare cloud platforms die alle bluetooth-hardware, wifi-ap’s (access points) en bluetooth-plaatsbepalingsapparaten ondersteunen door locatie-data en data die worden gegenereerd door sensors te ontsluiten en toegankelijk/inzichtelijk te maken.

Wat gaat de toekomst brengen?

Hoewel er dus al veel gebeurt op het gebied van track-and-trace 3.0 in de gezondheidszorg, zijn we pas net begonnen. De grote doorbraak die zich aandient is BLE Bluetooth Low Energy. Hier haalt de chip/tag zijn energie uit de stralen die door connectiviteit, in dit geval bluetooth, worden gegenereerd.

Een andere ontwikkeling die op stapel staat is dat zenders in de toekomst een stuk slimmer gaan worden, onder meer door vorderingen op het gebied van artificiële intelligentie (AI). Waar de trackers nu nog redelijk ‘dom’ zijn, zullen ze zich in de toekomst steeds meer gaan gedragen als slimme robots die bijvoorbeeld ook zelfstandig medicatie toedienen aan patiënten.

Daarnaast zullen toekomstige oplossingen steeds meer uitgaan van bestaande hardware. De nadruk zal dus komen te liggen op het verbeteren en verfijnen van bestaande technologieën en niet zozeer op het opnieuw uitvinden van het wiel. Qua schaal gaat er waarschijnlijk een trend richting een uniform systeem voor het hele ziekenhuis komen, maar voor andere deelgebieden van de zorg blijft er juist behoefte aan open en flexibele systemen. De revalidatiezorg is een goed voorbeeld van het laatste.

Conclusie: track-and-trace 3.0 voorziet in een belangrijke behoefte

De gretigheid waarmee veel track-and-trace toepassingen door ziekenhuizen en andere zorginstellingen worden omarmd, toont dat de techniek voorziet in een behoefte. Dankzij track-and-trace kun je niet alleen veel assets beter beheren, maar ook winst boeken op het vlak van patiëntveiligheid en -vriendelijkheid. De nettowinst: een effectievere inrichting van bedrijfsprocessen, patiënten die beter en sneller worden geholpen en een hogere ROI voor het ziekenhuis of de zorginstelling. Een extra voordeel is dat de technologie niet erg duur hoeft te zijn en voldoet aan de belangrijkste eisen op het gebied van veiligheid en privacybescherming.

Nieuwsgierig naar de mogelijkheden die track-and-trace 3.0 biedt voor jouw ziekenhuis of zorginstelling? Dan ben je bij Typeqast aan het juiste adres. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op om te zien wat er allemaal mogelijk is